Kolonoskopija je savremena dijagnostička metoda kojom se direktno, pod kontrolom oka, može ispitati celo debelo crevo. Ova procedura se izvodi pomoću kolonoskopa, savitljivog sterilisanog instrumenta širine prsta koji, zahvaljujući svojoj savitljivosti i optičkim vlaknima, omogućava siguran i precizan pregled celog debelog creva.
Kolonoskop se u prethodno očišćeno debelo crevo uvodi kroz čmar i zatim se pregled nastavlja sve do početnog dela debelog creva, tj. spoja sa tankim crevom čiji se završni deo takođe može ispitati. Tokom pregleda se mogu javiti blagi bolovi i osećaj nadutosti trbuha zbog ubacivanja vazduha u crevo, ali većina pacijenata pregled lako toleriše.
Kolonoskopija se može raditi i uz upotrebu blagih sedativa (lekova za smirenje), analgetika (lekova protiv bolova), pa čak i u uslovima anestezije. Ceo pregled traje 30-60 minuta, u zavisnosti od dužine i položaja debelog creva. Nakon pregleda, pacijent oseća neprijatnost u vidu nadutosti trbuha koja nestaje sa izbacivanjem gasova. Kolonoskopija danas predstavlja "zlatni standard" u skriningu i dijagnostici bolesti debelog creva.
Pošto se kolonoskopija radi pod kontrolom oka, mogu se jasno videti sve pa i najdiskretnije promene na debelom crevu, počev od upalnih procesa, krvarenja, divertikuluma (bočna izraslina na organima koji imaju šupljinu), polipa do benignih i malignih tumora debelog creva. Prednost kolonoskopije u odnosu na druge metode pregleda debelog creva jeste i u tome što se tokom pregleda mogu uzeti biopsije (isečci) viđenih promena radi patohistološkog pregleda (pregled mikroskopom tkiva koje je izvađeno iz bolesnika ) , a neretko se promene mogu u celosti i odstraniti u istom aktu. To znači da kolonoskopija pored dijagnostičke može imati i terapijsku ulogu.